Ο εσωτερικός αποκλεισμός της Θεσσαλονίκης: πολιτισμικό σχεδίασμα

του Μιχάλη Μπαρτσίδη

Ο εσωτερικός αποκλεισμός της Θεσσαλονίκης: πολιτισμικό σχεδίασμα*

*Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Διάπλους, τ. 29, Δεκέμβριος 2008- Ιανουάριος 2009, Αθήνα

Εδώ και καιρό, έχει αναδειχθεί στο δημόσιο διάλογο η υπόθεση περί της κυρίαρχης εθνικιστικής-πολιτιστικής όψης της Θεσσαλονίκης. Τα πολιτιστικά γεγονότα στα οποία πρωτοστατεί η πόλη δεν είναι λίγα: από τα συλλαλητήρια του ’93 για το Μακεδονικό, στις αντιδράσεις για τη σημαία των παρελάσεων των εθνικών επετείων, στην πολυσχιδή δράση της Μητρόπολης και των παραεκκλησιαστικών οργανώσεων, στην άνθηση της εθνικιστικο-ρατσιστικής προπαγάνδας και φιλολογίας στα τοπικά κανάλια υπο-κουλτούρας, στις εκδηλώσεις «μνήμης» για το Μέγα Αλέξανδρο, στη διαμάχη για την επιβολή χριστιανικού χαρακτήρα στη Ροτόντα, στην ακύρωση του φεστιβάλ ομοφυλοφυλικών ταινιών, στο συμβολικό κάψιμο βιβλίων όπως του Μίμη Ανδρουλάκη και άλλα.

Το αν διαμορφώθηκε τέτοιος ιστορικός χαρακτήρας και τι ακριβώς σημαίνει, καταλληλότερος δείκτης είναι, πράγματι, ο πολιτιστικός. Αυτό που συνέβη τα τελευταία χρόνια είναι μια οπισθοδρόμηση την οποία πρώτοι και καλύτεροι βιώνουν και αναφέρουν καλλιτέχνες και διανοούμενοι αλλά, επιπλέον, είναι δυνατό να πιστοποιηθεί από αντικειμενικά στοιχεία ή γεγονότα.

Αφηγήσεις ζωής στην κρίση

Η δημοσιογράφος και σύμβουλος ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη στο πλαίσιο

της ομάδας του σεμιναρίου «Αφήγηση Ζωής», που διοργανώνει επί σειρά ετών στην Αθήνα,

ξεκίνησε να συλλέγει κείμενα από όλους «όσοι επιθυμούν να συμμετέχουν σε μία έρευνα

με βάση τα βιώματα της κρίσης, όπου απλοί άνθρωποι καταθέτουν προσωπικές εμπειρίες,

ερωτήματα, σκέψεις, απώλειες, προβλήματα, αλλαγές, και ό,τι άλλο μπορεί να έζησαν και

να ζουν, από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η εισαγωγή της χώρας στο ΔΝΤ μέχρι σήμερα».

Ο στόχος της έρευνας είναι να συλλεχθούν όσο γίνεται περισσότερα βιωματικά κείμενα, ως

αυθεντική προσωπική αποτύπωση της παρούσας κρίσης (afigisizois.wordpress.com/about ).

Αντισημιτισμός και φασιστική προπαγάνδα, του Τέοντορ Αντόρνο

Στη σειρά των κειμένων που δημοσιεύουμε σχετικά με το φαινόμενο του φασισμού, με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζουμε μια μετάφραση του φίλου Γιώργου Στεφανίδη.
Πρόκειται για ένα μικρό κείμενο του Αντόρνο για τον φασισμό, το οποίο είναι πολύ κοντά, χρονικά και περιεχομενικά, με τα Στοιχεία Αντισημιτισμού  της Διαλεκτικής του Διαφωτισμού. 

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μιας και είναι η πρώτη μετάφρασή του στα ελληνικά, αλλά επιπλέον παρουσιάζει μια προβληματική για το φασιστικό φαινόμενο, η οποία δεν ακούστηκε, τουλάχιστον σε ευρεία κλίμακα, παρά τον πλούτο και την πολλαπλότητα όσων έχουν δει το φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, εξ αιτίας του φαινομένου Χ.Α. 

Το κείμενο πραγματεύεται σημεία και ερωτήματα τα οποία σήμερα έχουν απαντηθεί (ίσως και με την συμβολή του ίδιου του Adorno). Αλλού πάλι διατηρεί την επικαιρότητά του. Κυρίως όμως έχει ενδιαφέρον στα σημεία που ακολουθεί τη γνωστή γραμμή ανάλυσης της Σχολής της Φρανκφούρτης περί ατόμου, μάζας, ανορθολογισμού αλλά και στο σημείο που αναστρέφει εκλεπτύνοντας τη θέση του.

Θα χαιρόμασταν για οποιαδήποτε σχόλια, κριτικές ή παρατηρήσεις επί του κειμένου αλλά και επί του θέματος που πραγματεύεται.

Αντισημιτισμός και φασιστική προπαγάνδα

του Τέοντορ Αντόρνο

 μετάφραση : Γιώργος Στεφανίδης

Το κείμενο βρίσκεται στο βιβλίο: Theodor Adorno, The Stars Down to Earth, εκδ. Routledge, σελ. 218-231. Είναι γραμμένο στα αγγλικά και ο τίτλος του πρωτοτύπου είναι: Anti-semitism and Fascist Propaganda.

Ευχαριστούμε την Έφη Αυγήτα για τις μεταφραστικές της παρατηρήσεις.

Οι παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτήν την εργασία βασίζονται πάνω σε τρεις μελέτες που έγιναν από το Ερευνητικό Πρόγραμμα πάνω στον Αντισημιτισμό[i] υπό την αιγίδα του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών στο πανεπιστήμιο Κολούμπια. Αυτές οι μελέτες αναλύουν ένα εκτεταμένο σώμα αντιδημοκρατικής και αντισημιτικής προπαγάνδας, αποτελούμενο κυρίως από στενογραφημένες σημειώσεις ραδιοφωνικών ομιλιών από ορισμένους αγκιτάτορες της Δυτικής Ακτής, φυλλάδια και εβδομαδιαίες εκδόσεις. Είναι κυρίως ψυχολογικής φύσης, μολονότι θίγουν συχνά οικονομικά, πολιτικά και κοινωνιολογικά προβλήματα. Κατά συνέπεια, αυτό που τίθεται εδώ υπό εξέταση είναι η ψυχολογική πλευρά της ανάλυσης της προπαγάνδας παρά το αντικειμενικό της περιεχόμενο. Ο στόχος δεν ήταν μια διεξοδική πραγμάτευση των χρησιμοποιούμενων μεθόδων, ούτε η διατύπωση μιας εμπεριστατωμένης ψυχαναλυτικής θεωρίας της αντιδημοκρατικής προπαγάνδας. Περαιτέρω, έχουν παραλειφθεί δεδομένα και ερμηνείες, [που είναι] γενικώς γνωστά στους εξοικειωμένους με την ψυχανάλυση. Ο στόχος ήταν, μάλλον, να επισημανθούν ορισμένα ευρήματα, τα οποία, μολονότι προκαταρκτικά και αποσπασματικά, ενδέχεται να προτείνουν πρόσθετη ψυχαναλυτική επεξεργασία.

Αιγυπτιακός Χειμώνας: Μια νέα ταινία μικρού μήκους

Δύο χρόνια μετά την επανάσταση στην Αίγυπτο η αναταραχή συνεχίζεται σε όλη τη χώρα και η πολιτική και οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται. Δεδομένου ότι η σημερινή κυβέρνηση εδραιώνει την εξουσία της, η υλοποίηση των αιτημάτων της επανάστασης φαίνεται να απομακρύνεται περισσότερο από ποτέ. Ωστόσο, η επανάσταση έχει ανοίξει νέους χώρους για πολιτική δράση, τονώνοντας τη δημόσια συζήτηση για θέματα που θεωρούντο μη αναγνωρισμένα και άλυτα για πάρα πολύ καιρό.

 Το σύντομο αυτό ντοκιμαντέρ εξετάζει μερικούς από τους λόγους που οδήγησαν τους επαναστάτες να συνεχίσουν να βγαίνουν στους δρόμους, τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν, καθώς και τις τακτικές που χρησιμοποιούν. Εξετάζει τα τρέχοντα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Αιγύπτιοι, το αναπτυσσόμενο ανεξάρτητο συνδικαλιστικό κίνημα, την τακτική του "μαύρου μπλοκ", και την απάντηση των γυναικών στις σεξουαλικές επιθέσεις.

Πηγή: http://globaluprisings.org/?p=829