«Δεν θα ήθελα να παραμείνω στη φυλή των Ελληναρο-πούα»

Από

Φωτεινή Τσιμπιρίδου

Καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

 Με αφορμή τις εσπευσμένες  αλλαγές, δυστυχώς όμως αρκετές από αυτές προς τα πίσω, του νέου νομοσχεδίου για την παιδεία, και την αποσιώπηση των μεγάλων και σημαντικών προβλημάτων του πολύπαθου αυτού τομέα, θα ήθελα να στείλω έκκληση προς τους σχεδιαστές του, τον Υπουργό και την περί αυτόν ομάδα προκειμένου να ξανασκεφθούν τα παρακάτω 5 σημεία.

Επειδή δεν είμαι ούτε Ζουλού, ούτε Παπούα (με απόλυτο σεβασμό στις φυλές αυτές) αλλά και δεν θα ήθελα να παραμείνω στη φυλή των Ελληναρο-πούα, μοιράζομαι δημοσίως τους παρακάτω προβληματισμούς, ελπίζοντας ότι θα φτάσουν σε ευήκοα ώτα.

Κύριε υπουργέ, επιτρέψτε μου να επισημάνω ότι:

1. Δεν ζούμε στην δεκαετία του 1980 και δεν μπορεί να αναμένουμε την ‘αλλαγή’ με τις τεχνολογίες της μεταπολίτευσης. Με άλλα λόγια δεν μπορούμε να επανεισάγουμε την κομματοκρατία και τη συναλλαγή στα πανεπιστήμια. Εάν ένα καλό είχε ο νόμος Διαμαντοπούλου ήταν ότι η κομματοκρατία περιορίστηκε και η συναλλαγή σταμάτησε. Με αφορμή αυτό το όνομα και προς αποφυγή παρεξηγήσεων να επισημάνω ότι  δεν είμαι Ποτάμι, που επί του συγκεκριμένου θέματος άρχισε ήδη να φουσκώνει…! Με τις νέες όμως προτάσεις ο εφιάλτης επιστρέφει, αυτή τη φορά στην πιο συντηρητική (ΔΑΠ-Χρυσή Αυγή) ή εξτρεμιστική του εκδοχή (καταληψίες/μπαχαλάκηδες). Πάρτε πίσω τις τερατώδεις ποσοστώσεις των 70 και 25 τοις εκατό επί των εκλογών και τη συμμετοχή στα όργανα του Πανεπιστημίου ΤΩΡΑ, διαφορετικά η ζωή των πανεπιστημιακών θα κινείται μόνο γύρω από τις επιθυμίες των κομμάτων και των ακροδεξιών ή το χάος των μπαχαλάκηδων. Προσέξτε, ο κόσμος όλος δεν κινείται στο τετράγωνο του Παντείου Πανεπιστημίου!

Πρώτη ή τελευταία πράξη για μια κυβέρνηση της Αριστεράς;

της Φωτεινής Τσιμπιρίδου

Το κείμενο αυτό έρχεται ως γραπτό αποτέλεσμα συζητήσεων και διαδράσεων με
συνοδοιπόρους μου του Κοινωνικού Εργαστηρίου Θεσσαλονίκης, αλλά και
προσωπικούς αναστοχασμούς, προσδοκίες, αμφιβολίες και αμφιθυμίες γύρω από το τι
θα περιμέναμε από μια κυβέρνηση με αριστερό πρόσημο στην παρούσα, πολύ
δύσκολη για τη χώρα μας, συγκυρία.
Κατανοώ πλήρως την απίστευτη πίεση και ασφυξία που υφίσταται η κυβέρνηση
ΣΥΡΙΖΑ από τους λεγόμενους εταίρους. Η μόνη βέβαιη παραδοχή είναι ότι οι εταίροι
θέλουν πάση θυσία να αποτύχει το πείραμα ΣΥΡΙΖΑ και η κυβέρνηση να υποστεί την
ταπείνωση για το ‘θράσος’ της να προτείνει εφικτές λύσεις που να είναι εναντίον του
προγράμματος λιτότητας αλλά και κατάλληλες για έξοδο από την κρίση.
Στηρίζω, όπως και το 80% των ελλήνων τον τρόπο της διαπραγμάτευσης που για
πρώτη φορά μοιάζει να είναι ειλικρινής, και βοηθά στην ανάκτηση εθνικής και
προσωπικής αξιοπρέπειας.
Δεν ξέρω όμως αν θα αντέξουμε την πίεση ή αν θα γίνει κάποιο λάθος και βρεθούμε
σε θέση χρεοκοπίας. Δεν φοβούμαι τόσο για τις συνθήκες της ‘λίθινης εποχής’ που θα
φέρει, όσο για το εμπάργκο και την ασφυξία που θα ακολουθήσουν την επομένη της
αποτυχίας του πειράματος με την επιστροφή στη δραχμή. Φοβάμαι για τότε που θα
εδραιωθεί πια η νέα περίοδος νεοαποικιοκρατίας μέσα από τις πολιτικές
ανασυγκρότησης και σωτηρίας της χώρας, τότε που η υποκριτική διεθνής κοινότητα
θα παρέμβει για να διαχειριστεί την «ανθρωπιστική» καταστροφή.
Ελπίζω να μην οδηγηθούμε σε όλα αυτά και απεύχομαι να συμβούν ακόμη και αν η
κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με απογοητεύσει με τους μικρούς ή μεγάλους συμβιβασμούς που
θα αναγκαστεί να κάνει.
Περιμένω όμως υπομονετικά αυτό το τετράμηνο να δω δείγματα γραφής ενός
νέου πολιτικού ήθους που θα δίνει τον παλμό για την ανασυγκρότηση της ελληνικής
κοινωνίας και την αν-οικοδόμηση της πολιτειότητας: στην αμφίδρομη σχέση με το
κράτος και στην αλληλοδέσμευση των πολιτών γύρω από τα δικαιώματα και τις
υποχρεώσεις τους, τόσο από και απέναντι στο κράτος, όσο και μεταξύ τους.
Προσδοκώ άμεσα τη χάραξη σχεδιασμών και τη λήψη σχετικά ανώδυνων
οικονομικά μέτρων όχι μόνο για τα ακραία προβλήματα της ανθρωπιστικής κρίσης,
αλλά και για τις ξεκάθαρες αρχές που θα διατρέχουν το έργο της κυβέρνησης πάνω
στους τομείς πυλώνες της Παιδείας, της Υγείας, της Εργασίας και του Πολιτισμού.
Στις άμεσες προσδοκίες θα ήθελα να έχω ξεκάθαρη εικόνα από τον κυβερνητικό
ΣΥΡΙΖΑ για θέματα όπως τα παρακάτω τα οποία αναφέρω ενδεικτικά με τη μορφή
απορητικών ερωτημάτων:

Οι περιπέτειες της «αξιοπρέπειας» ως πολιτειακής αρετής

των  Μ. Μπαρτσίδη - Φ. Τσιμπιρίδου

 πηγή: ενθέματα, 22.12.12

Από τα παγκόσμια κινήματα στους «Αγανακτισμένους»

Η «αξιοπρέπεια» ως βασικό συστατικό μιας προσδοκώμενης αρετής πολιτειότητας [civic virtue]  τείνει να κυριαρχήσει στον δημόσιο λόγο των κοινωνικών κινημάτων από τη δεκαετία του 1990 και μετά, με παγκοσμιοτοπικούς όρους. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούμε να αναφέρουμε τις δημόσιες πολιτικές περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διατυπώνουν τα κινήματα σε περιοχές με δημοκρατικό έλλειμμα (χώρες της Μέσης Ανατολής), τα μοντέλα αντίστασης που εμπνέονται από τους Ζαπατίστας και τα κινήματα εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης. Η παρουσία της «αξιοπρέπειας» γίνεται καθοριστική τα τελευταία τρία χρόνια στα κοινωνικά κινήματα των πλατειών (Indignados στην Ισπανία, ελληνικές πλατείες), όπως και στα κινήματα της «Αραβικής Άνοιξης». Καθώς η έννοια της αξιοπρέπειας συνεχίζει να αποτελεί κεντρικό διακύβευμα έως και στο παγκόσμιο κίνημα του Οccupy Wall Street, στον ελληνικό δημόσιο χώρο και στη συγκυρία της ελληνικής κρίσης ο όρος χρησιμοποιείται ποικιλοτρόπως, όχι μόνο από τους ακτιβιστές αλλά και από παράγοντες της κεντρικής πολιτικής σκηνής.

Indignados, Μαδρίτη 2011

Τόσο ο παγκοσμιοτοπικός της χαρακτήρας ως βασική αρετή για τον επαναπροσδιορισμό μιας νέας πολιτειότητας όσο και η ελληνική εκδοχή μιας διευρυμένης χρήσης του όρου μας προέτρεψαν να εξετάσουμε το ζήτημα διττά: αφενός αναζητώντας τη φιλοσοφική γενεαλογία του όρου ιστορικά, αφετέρου διερευνώντας τις πρακτικές του χρήσεις σε διαφορετικά τοπικά παραδείγματα. Σχολιάζουμε τις εθνογραφικές παρατηρήσεις, συνδυάζοντας τη φιλοσοφική οπτική της σπινοζικής έννοιας της διατομικότητας[1] με αναλυτικά εργαλεία της μετααποικιακής κριτικής.